Yerel Kadınların Uluslararası Akademisi
Akran Öğrenim Stratejisinin Anne Merkezleri Hareketine
Uygulanması Projesi
PROJE İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER
PROJENİN AMACI
Grundtvig Projeleri Avrupa'da yetişkin eğitimini de içine alan ‘Hayat Boyu Öğrenimi' destekleyen projelerdir. Yetişkin eğitiminde hareketlilik faaliyetleri sağlamak, var olan eğitimlerin kalitesini ve sayısını arttırmak, ve yeni uygulamalarının gelişmesini ve paylaşılmasını amaçlarlar.
Amaç; Akran öğrenim ve eğitimini öğrenmek, GWIA ( Yerel Kadınların Uluslararası Akademisi -Akran öğrenim süreci) metodolojisini öğrenmek ve bu sürecini değerlendirmek, Katılımcıların, hergün karşılaşabilecekleri sorunlarla baş edebilmek için kendilerine gerekli bilgileri edinmeyi, y etenekleri ve becerileri doğrultusunda bir stratejiyi geliştirmeyi ve başkalarına aktarmayı öğrenmeleridir.
PROJE KOORDİNATÖRÜ
Hollanda ve İspanya koordinasyon görevini üstlenecektir. Hollanda (The Nest! Foundation) yetkili koordinatördür.
PROJENİN SÜRESİ
Proje 22 ay sürecektir.
PROJENİN ORTAKLARI
Proje; 8 ülkeden kuruluşların katılımı ile gerçekleşecektir:
Almanya (DE), Avusturya (AT), Bulgaristan (BG), Çek Cumhuriyeti (CZ), Hollanda (NL),
İspanya (ES), Polonya (PL), Türkiye (TR)
PROJEYE TÜRKİYE'DEN ORTAK;
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
Gaziantep ili, devam ettirilen başarılı anne sütü uygulamaları sonucunda 2005 yılında Sağlık Bakanlığınca “Bebek Dostu İl” ilan edilmiştir.
Gaziantep ili, İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü'nce yürütülen ve Türkiye
Cumhuriyeti Hükümeti ile UNICEF arasında 2006-2010 dönemini kapsayan ülke programı eylem planı çerçevesinde yer alan “Çocuk Dostu Şehir Projesi”nin , hayata geçirilmesi kararlaştırılan 12 ilden biridir.
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, vizyonu geniş yönetim kadrosu ve çalışanları ile çocuklar
ve annelere yönelik yaptığı yeni çalışmalar ve hizmetler ile dikkati çekmiş, Avrupa Birliği
projelerindeki başarılı tecrübeleri ile de bu çalışmalarını desteklemiştir.
www. gaziantep -bld.gov.tr
ICC (Uluslar arası Çocuk Merkezi)
Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC), UNICEF ve Fransa hükümeti tarafından 1949 tarihinde Paris'te kuruldu. Elli yıl sonra, Merkez finansal güçlüklerden dolayı kapandı. Merkez Birleşmiş Milletler makamlarına danışılarak ve Türk Hükümetinin desteği ile Prof. Dr. İhsan Doğramacı tarafından 1999 yılında Ankara'da Bilkent Üniversitesi içinde yeniden açılmıştır. Sağlık ve haklar çerçevesinde, çocuklar, adolesanlar, gençler, kadınlar ve aileler için daha kaliteli bir yaşam ve gelişimi amaçlamaktadır.
ICC, Slovak Anne Merkezlerinin girişimi ile başlatılan ve Uluslararası Anne Merkezleri Güçlendirme Ağı (MINE) kapsamında gerçekleştirilen, ”Çocuklarımızı Nasıl Yetiştirmek İstiyoruz?” Kampanyasına, 4 ilde anne-babalarla yapılan görüşmeler ve anketler ile katılmış ve anket sonuçlarını Kasım 2006 tarihinde Bratislava'da düzenlenen konferansta sunmuştur. ICC; Türkiye'de henüz bir Anne Merkezi olmadığından, yapılacak ortak çalışmalarda yer almak ve Türkiye'de bu Anne Merkezi modelini tanıtmak amacıyla Gaziantep Belediyesi ile işbirliğinde 2007 Grundtvig Öğrenme Ortaklıkları projesinin bir ortağı olmuştur.
www.icc.org.tr
ICC ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
ICC, anne ve çocuk sağlığının geliştirilmesi yönünde çalışmalar sürdüren Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile Grundtvig Projesi kapsamında işbirliği içine girerek, Anne Merkezleri Hareketini Türkiye'de ilk olarak Gaziantep'te başlatacak gönüllü kadınlar grubunun oluşmasını ve akran öğrenimi yolu ile yetkinleştirilmelerini amaçlamaktadır.
ANNE MERKEZLERİ NEDİR?
Biz anneler;
Birbirimize destek olmak, dinlenmek, birbirimizle iletişim içinde olmak ve harekete geçmek için kendimize ait alanlar yaratmalıyız. Kendi becerilerimiz, kendi görüşlerimiz ve birbirimize vereceğimiz destek ile bir araya gelmek zorundayız..
Anne Merkezlerinin temel prensibi;
Her kadın en az bir şeyi gerçekten çok iyi yapar.
Her kadının herşeyi aynı mükemmelikte yapmasına gerek yoktur ama uzman diye görülebileceği en az bir becerisi vardır ve Anne Merkezleri bunun ne olduğunu ortaya çıkararak bu yeteneğini ya da becerisini daha da geliştirmesi için yardımcı olur .
Anne Merkezlerine ;
Her bölge, her mahallede, her ilçe, her köşebaşında;
Her yaştan ve her durumdaki,
İster kentte ister kırsal alanda yasasın,
Göçmen, yaşlı, genç olsun,
İlk kez anne olmuş ya da çocuklarını çoktan büyütmüş olsun, yada hiç cocuğu olmasın,
Anneanne, babaanne olsun,
Çalışan ya da çalışmayan tüm kadınlar için ihtiyaç var.
Anne Merkezleri :
• Anne Merkezleri, sağlıklı aile ve uyumlu bir toplum yaratma çabalarında etkin bir strateji ve
en iyi uygulamalardan biri olarak, Birleşmiş Milletler tarafından da resmen tanınmıştır.
• Bu merkezler, annelerin bir araya gelerek birbirlerinden öğrendikleri, “anne” olarak tanınıp değer verildikleri, eşitlikçi, farklılıkları kucaklayan, kişilerin iyi birer anne-baba olabilmek için birbirlerini destekledikleri yerlerdir.
• Bu Anneler içindir. Annelerin desteklenmesi, ve ilgilerinin gelişmesi içindir. Başlangıçta, her annenin desteğe ihtiyacı vardır. Çünkü ev ortamından sosyal ortama geçmek, gruba katılmak büyük bir adımdır. Anne Merkezlerini başlatanların asıl işi budur: Kadınların neye istekli ve neye yetenekli olduğunu bulmalarına yardım etmek. Bu aynı zamanda Anne Merkezindeki ev sahibi kadınların da üstleneceği bir roldür. Başkalarının yeteneklerinin gelişip büyümesine yardımcı olmak bir annelik içgüdüsüdür. Anne Merkezlerinde öğrenilen ve uygulanan budur
• Kendi kendine idare edilen merkezlerdir; katılımcılar tarafından yaratılır, organize edilir ve yönetilirler. Grubu idare eden bir profesyonel ya da bir yönetim kurulu yoktur. Ayda bir kez yapılan toplantıda, karşılaşılan problem ya da konular hakkında tartışma ve birlikte karar alma imkanını verir. Bu grup toplantıları yanı sıra aylık toplantılar tüm annelerin katılımına açık olarak gerçekleştirilir.
• Özellikle küçük çocuğu olan annelere, ailesi ve çocuğundan fırsat kaldığı ölçüde yardım etmesine ve hatta merkezde bir misafir gibi katılıp, merkezin imkanlarını küçük çocuğu ve kendi ihtiyaçları için kullanabilmelerine fırsat verir.
• Annelerin yaşamın tüm alanları ile ilgili sorunlarını dile getirebilecekleri ve dinleyen bir kulak bulabilecekleri bir yerdir.
• Anne ve çocuklarına her gün açık olan merkezlerdir. Ayrıca heryaş ve her cinsten herkese açık merkezlerdir.
• Kendi yönetimlerini sağlayan, genellikle olanakları kısıtlı gruplardaki ailelere destek veren
toplum merkezidir.
• Katılmak isteyen kadınların diledikleri bir zamanda gelip, diğer annelerle etkileşime girdiği bir yerdir. Anne Merkezlerinin özünde olan da budur.
• Programı katılımcı anneler tarafından belirlenir. Bu faaliyetler bir sene içinde çeşitlilik gösterebilir, bunun sebebi de her annenin belirli bir faaliyeti istediği ve kendi ailesinin gerekleri ve şartları elverdiği sürece yürütmesindedir.
• Katılımcı anneler tarafından yürütülecektir. Merkezin açılış saatleri, yapılacak faaliyetler, ve yönetiminde uygulanacak kurallara da kendileri karar vereceklerdir.
• Gelir getiren faaliyetlerle de ilgilenmek durumundadır. Katılımcılar, kendi kaynak, beceri ve kapasitelerini gelir getiren faaliyetlere nasıl uyarlayacakları konusunda desteklenirler.
Anne Merkezlerinde :
• Anneler uzmandır. Gündelik hayatlarındaki tecrübeler, yaşadıkları ile uzman olmuşlardır. Anne Merkezlerinde etkin görev almak için bir kalifikasyona ya da formal bir eğitime ihtiyaçları yoktur. Önemli olan yetenekleri, tecrübeleri, istekli olmaları, bağlılık duymaları ve tutkulu olmalarıdır. Tüm işler anneler tarafından organize edilir ve yapılır.
• Faaliyetlere yön veren ve yönetenler de annelerdir.
• Kalıplaşmış bir zaman çizelgesi ya da program yoktur;
• Anne Merkezleri gündüzleri açıktır ve anneler kendi aile programları ne zaman ve ne kadar müsade edebiliyorsa o kadar gelirler.
• Asıl önemli olan şey, ‘kendi evi'niz gibi hissedeceğiniz, size ilham ve enerji verecek bir yer yaratmaktır
• Merkezlere gelen anneler genellikle küçük çocukları olan genç annelerdir. Ancak, çocuklarını yetiştirmiş anneler, eşleri olmayan anneler, çalışan anneler ve tüm kadınlar da merkezleri ziyaret ederler ve faaliyetlerine katılabilirler.
• Merkezlerde aktif olan anneler, bir grup oluşturarak haftada en az bir kez bir araya gelerek, merkezin süregelen faaliyetleri yönetirler. Bu grubun görevi, Anne Merkezinde süren tüm faaliyetlerin organizasyon ve koordinasyonu ve aynı zamanda katılımcıların motive edilmesi ve desteklenmesidir.
• Merkezdeki faaliyetler katılımcıların kendilerince oluşturdukları ve kendileri tarafından idare edilen faaliyetlerdir. Kararlar ortak olarak alınır, liderlik görevini bütün bir grup üstlenir.
• Genel katılım ise “günün ev sahibi” olan anneler tarafından yürütülür. Bu kadınlar, başkalarının sahip olduğu beceri ve yetenekleri görebilen ve onları cesaretlendiren kişilerdir.
• Bu kadınlar anne merkezinde “günün ev sahibi” olarak sıra ile görev alırlar ve merkeze gelen anneler için olumlu bir atmosfer yaratmak üzere ev sahipliği yaparlar.
• Burada kadınlar birlikte pişirir, birlikte plan yapar ve birbirlerine destek verirler. ‘Dinlenmek' ve ‘yeniden şarj olmak' sözleri hiç birşey yapmamak anlamını taşımaz. Annelerin desteğe ve taşıdıkları ağır sorumlulukları yerine getirirken biraz olsun nefes almaya ihtiyaçları vardır.
• Anne merkezlerinin kalbinde gün boyu açık olan mutfak/ çay ve kahve vardır. Anneler için rahat ve ulaşılması kolay bir rahatlama yeridir.
• Akran düzeyinde bir araya gelir, birbirlerinin düşüncelerine ve kaygılarına kulak verirler.
• Tüm faaliyetler, tüm hizmetler, kurslar ve programlar bu informal etkileşim ve bilgi alış verişinden doğar.
Çocuklar da, anneler gibi Anne Merkezlerinin bir parçasıdır.
• Anne Merkezleri çocuklara da açıktır ancak temelde önemli olan annelerdir.
• Çocuklar Anne Merkezlerinin bir parçası olarak merkezde her zaman hoş bir şekilde karşılanırlar.
• Öğleden sonraları, büyük çocuklar oyun odasına gelir ve hareketli oyunlar oynarlar.
• Bazıları anneleri yanlarında olmadan gelirler; yolu bilirler ve merkezde her zaman iyi karşılandıklarının ve korunacaklarının farkındadırlar.
• Bu, anneler için de rahatlatıcı bir etkendir. Çocukları burada diğer büyüklerin gözetimi altında oynarken, anneler de kendileri için ya da kendi başlarına birşeyler yapabilme fırsatı bulurlar.
ANNE MERKEZLERİNİN 10 TEMEL KURALI
• Toleranslı olun
• Sakin olun
• Başkalarına baskı yapmayın, kendinize yapılmasına
müsade etmeyin
• Kıskanç olmayın
• Kendiniz hakkında bile olsa, dedikoduya karşı koyun
• Kalabalığı sevin
• Başka çocukların da kendi anneleri için çok özel
olduğunu hatırlayın
• İçinizden geldiği gibi olun
• Hiçbir şeyden korkmayın
• Yine gelin.
Anne Merkezlerinde sıklıkla cevaplanması istenen sorularla ilgili seminerlerde düzenlenebilir.
Bu seminerler A nnelere bir hareket ve canlılık ve enerji verir. Öz güveni kuvvetlendirerek, iletişimdeki tıkanıklıkları ortadan kaldırmaya yardımcı olur. Kendimiz hakkında daha çok şey öğrenmek ve grup hissini daha da kuvvetlendirmek için çok büyük fırsatlardır.
Örneğin :
Birinin kalbini kırmadan nasıl olumlu olarak eleştirmeliyiz?
Rahatsız olduğumuz şeyleri nasıl dile getirmeliyiz?
Dedikodu ile nasıl başa çıkmalı?
Farklıklarımızı nasıl kabul edip bunlardan bir şeyler öğrenmeliyiz?
Görüşlerimizi, tutumumuzu ve ön yargılarımızı nasıl değerlendirmeli nasıl değiştirmeliyiz?
Merkeze diğer anneleri kendi grubumuza nasıl çekmeliyiz?
Anne Merkezlerinin Topluma Katkıları
Ailelerin çocuklarını yetiştirme kalitesinin artması
Tolerans ve demokratik katılım becerilerinin artması
Sosyal bakımdan dezavantajlı ailelerin katılımının sağlanması
Cinsiyet eşitliği, aile ve komşuluk ilişkilerinin desteklenmesi
Kadın ve çocukların genel sağlık durumlarında iyileşme oluşturulması
Göçmen, azınlıkların katılımın sağlanması
Anne ve Ailelerin bilgi ve becerilerinin artması
İş ve aile yaşamının dengelenmesi
Gençlerin, kadınların fikir ve düşüncelerinin destek gördüğü bir toplum oluşturmak
PROJE SONUNDA
• Her ülkenin yerel şartlarına göre düzenlenmiş Anne Merkezleri Kuruluş Materyalleri
geliştirilecek,
• Anne-baba eğitimi, kültürlerarası diyalog ve etkin vatandaşlık gibi konularda akran eğitimi
rehberleri hazırlanacak,
Faaliyetler:
Türkiye'de henüz bir Anne Merkezi olmadığından;
Anne Merkezleri hakkında bilgi sahibi olmak, yerinde görerek işleyişini anlamak amacıyla bu tür merkezleri olan avrupa ülkelerine bilgi alışverişinde bulunmak üzere gönüllü annelerle birlikte çalışma ziyaretleri gerçekleştirmek,
Öğrenilenlerin ışığı altında Gaziantep ilinde Anne Merkezi ile ilgili çalışmalara ilgi duyan kadınları bilgilendirmek, ilgi uyandırmak ve onları organize ederek, eşgüdüm sağlamak ve desteklemek,
Gaziantep ilinde en az bir anne merkezinin faaliyete geçmesini sağlamak
Bu süreç gerçekleştirilirken Hollanda ve Almanya'ki Anne Merkezlerinden gelecek uzman eğitimcilerinin Gaziantep ilinde gerçekleştireceği destek ziyaretini organize etmek.
Gaziantep ilinde anne merkezleri ile ilgili kamu oyu oluşturmak ve halkı bilgilendirmek.
